Mâm ngũ quả
Năm thứ quả bày trên bàn thờ ngày Tết, mỗi miền chọn quả khác nhau, gửi gắm mong ước của cả năm.
- Dịp
- Tết Nguyên đán
- Âm lịch
- Mùng 1 tháng Giêng
- Lần tới
- …
- Vùng miền
- Cả nước
Các bước
- Chọn quả: miền Bắc hay có nải chuối xanh đỡ lấy bưởi, thêm hồng, quýt, ớt hoặc đào.
- Miền Nam thường chọn mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, sung, đọc chệch thành lời chúc “cầu vừa đủ xài sung”.
- Lau sạch từng quả, để thật ráo. Không rửa quá sớm kẻo quả nhanh hỏng.
- Đặt nải chuối hoặc quả to nhất làm nền, rồi xếp các quả còn lại cho cân.
- Bày lên bàn thờ trước giao thừa, giữ đến hết Tết rồi hạ lễ, cả nhà cùng ăn.
Năm quả, năm điều mong
Con số năm ứng với ngũ hành, nhưng điều quan trọng hơn là mỗi nhà chọn quả theo mong ước của mình. Có nhà chọn quả nhiều hạt để mong con đàn cháu đống, có nhà chọn quả chín vàng để mong sung túc.
Kiêng kỵ không giống nhau
Nhiều gia đình Nam Bộ tránh bày chuối vì đọc gần với “chúi”, tránh cam vì “cam chịu”. Ngoài Bắc thì nải chuối lại là thứ không thể thiếu. Cùng một loại quả, hai miền hiểu hai cách. Đó là chuyện thường của phong tục, không phải chuyện đúng sai.
Nguồn: Tổng hợp từ báo cáo khảo sát phong tục, tập quán và nghi lễ ở Việt Nam; Bảo tàng Lịch sử quốc gia, chuyên đề Tết Việt