Sự tích dưa hấu

Đời vua Hùng thứ mười tám, có một người con nuôi của vua tên là Mai An Tiêm. Chàng thông minh, chăm chỉ, được vua quý mến, cho làm quan và gả cho một người con gái nuôi.

Một hôm trong bữa tiệc, các quan tranh nhau ca ngợi ơn vua, ai cũng nói nhờ vua ban cho mà mình mới được như ngày nay. Riêng An Tiêm lại nói: “Của biếu là của lo, của cho là của nợ.” Ý chàng là những gì mình có, phần lớn phải do chính sức mình làm ra. Có kẻ ghen ghét đem lời ấy tâu lên, nói An Tiêm kiêu căng, coi thường ơn vua. Vua nổi giận, đày cả nhà An Tiêm ra một hòn đảo hoang ngoài biển, chỉ cho mang theo ít lương ăn.

Hòn đảo toàn cát trắng và đá, không một bóng người. Vợ An Tiêm lo sợ, ngồi khóc. An Tiêm vỗ về: “Trời sinh voi thì sinh cỏ. Còn đôi bàn tay, mình còn sống được.” Hai vợ chồng dựng lều, bắt cá, nhặt trứng chim, đào củ mà sống qua ngày.

Một hôm, An Tiêm thấy một đàn chim từ phương tây bay tới, đậu trên bãi cát, rồi nhả xuống mấy hạt nhỏ màu đen. Chàng nghĩ: “Chim ăn được thì người cũng ăn được.” Chàng nhặt hạt đem gieo xuống cát, ngày ngày tưới nước.

Ít lâu sau, hạt nảy mầm, dây bò lan khắp bãi, ra những quả tròn to, vỏ xanh bóng. Bổ ra, ruột đỏ tươi, hạt đen nhánh, ăn vào vừa ngọt vừa mát. Hai vợ chồng mừng lắm, giữ hạt lại trồng thêm, chẳng bao lâu dưa đã phủ kín cả bãi cát.

An Tiêm khắc tên mình lên vỏ quả dưa, thả xuống biển, mong có người vớt được mà biết tin. Quả nhiên, có thuyền buôn đi qua nhặt được dưa, lần theo tìm đến đảo. Họ đem gạo, vải, đồ dùng đến đổi lấy dưa. Nhờ vậy, cả nhà An Tiêm sống no đủ.

Tin ấy đến tai vua. Vua ngẫm lại lời An Tiêm nói năm xưa, hiểu ra và hối hận, sai thuyền ra đón cả nhà về, cho làm quan như cũ. An Tiêm đem hạt dưa về dạy dân trồng khắp nơi. Vì hạt giống do chim mang từ phương tây đến, người ta gọi là dưa tây, về sau quen gọi là dưa hấu. Bãi cát ngày xưa An Tiêm trồng dưa, dân gian gọi là bãi An Tiêm.