Thi nấu cơm
Mỗi đội vừa gánh niêu vừa đi, tự lấy lửa, vo gạo, đun cơm ngay trên quang gánh. Cơm phải chín đều, dẻo, không cháy, không sống.
Đây là cuộc thi tài trong lễ hội, được giới thiệu để tìm hiểu và đi xem. Không tự tổ chức cho trẻ em nếu không có ban tổ chức, trọng tài và biện pháp an toàn.
- Người tham gia
- Mỗi xóm một đội, thường hai người
- Nơi diễn ra
- Sân đình
- Dụng cụ
- Quang gánh, niêu đất, gạo, nước, bùi nhùi rơm hoặc đóm tre để lấy lửa
- Thời gian
- Hội xuân, mỗi lượt thi hơn 30 phút
- Vùng miền
- Bắc Bộ
Độ chắc chắn của mô tả: Trung bình. Mô tả dựa trên một địa phương hoặc một dị bản; luật ở nơi khác có thể khác.
Diễn ra thế nào
- Mỗi xóm cử một đội thi, thường gồm hai người.
- Một người quảy quang gánh có treo niêu, vừa đi vừa giữ cho niêu thăng bằng. Người kia lấy gạo, vo sạch, đổ nước vào niêu.
- Đội thi tự lấy lửa từ bùi nhùi hoặc đóm tre, rồi nhóm lửa ngay dưới chiếc niêu đang được gánh đi.
- Vừa đi vừa canh lửa, giữ lửa đều tay trong hơn nửa giờ cho cơm chín.
- Ban giám khảo chấm cơm chín đều, dẻo, sạch, không cháy, không sống, và đúng thời gian.
Giữ an toàn
- Chỉ dùng bùi nhùi, rơm, củi. Không dùng xăng dầu để nhóm lửa.
- Có người trực bình chữa cháy. Người xem đứng cách xa bếp lửa.
Chuyện quanh cuộc thi
Ở vùng quê trồng lúa nước Bắc Bộ, hội thi nấu cơm là cách làng tôn vinh hạt gạo và công việc bếp núc thầm lặng. Muốn thắng phải khéo cả tay lẫn chân: người gánh giữ niêu không sóng sánh, người nấu giữ lửa không to không nhỏ, hai người hiểu ý nhau suốt cả chặng đường.
Trẻ em có thể tìm hiểu cuộc thi qua việc đi xem hội, rồi về nhà cùng bố mẹ tập nấu một nồi cơm, thay vì tự đốt lửa chơi.