Sơn Tinh, Thủy Tinh

Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, xinh đẹp và nết na. Vua thương con lắm, muốn tìm cho nàng một người chồng thật xứng đáng.

Tin vua kén rể lan đi khắp nơi. Một hôm có hai chàng trai cùng đến. Chàng thứ nhất ở vùng núi Tản Viên, tên là Sơn Tinh. Chàng giơ tay chỉ về phía đông, phía đông nổi lên bãi bồi; chỉ về phía tây, phía tây mọc lên từng dãy núi. Chàng thứ hai ở miền biển, tên là Thủy Tinh. Chàng gọi một tiếng, gió nổi lên; hô một tiếng, mưa trút xuống.

Hai chàng tài phép ngang nhau, vua không biết chọn ai. Vua bàn với các quan rồi phán: “Hai chàng đều xứng đáng, nhưng ta chỉ có một con gái. Sáng mai, ai mang đủ lễ vật đến trước thì được rước Mị Nương về.” Lễ vật gồm một trăm ván cơm nếp, một trăm nệp bánh chưng, voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ một đôi.

Trời vừa tờ mờ sáng hôm sau, Sơn Tinh đã dẫn người mang đủ lễ vật đến cổng thành. Vua giữ lời, gả Mị Nương cho Sơn Tinh. Sơn Tinh rước vợ về núi.

Thủy Tinh đến muộn, không cưới được vợ, giận dữ vô cùng. Chàng đem quân đuổi theo, quyết cướp Mị Nương về. Thủy Tinh hô mưa, gọi gió, làm giông bão mịt mù. Nước sông dâng lên cuồn cuộn, ngập ruộng đồng, ngập làng mạc, lên tới sườn đồi. Thành Phong Châu chỉ còn như một hòn đảo nhỏ giữa biển nước.

Sơn Tinh không hề nao núng. Chàng dùng phép bốc từng quả đồi, dời từng dãy núi, dựng thành bức tường chắn nước. Nước dâng cao bao nhiêu, núi đồi lại mọc cao lên bấy nhiêu. Hai bên đánh nhau ròng rã hàng tháng trời. Cuối cùng, Thủy Tinh kiệt sức, đành rút nước về.

Nhưng Thủy Tinh không nguôi giận. Từ đó, năm nào cũng vào mùa mưa, Thủy Tinh lại dâng nước đánh Sơn Tinh, gây bão lụt khắp nơi. Và năm nào cũng vậy, Thủy Tinh đều thua, lại phải rút về.

Người xưa kể chuyện Sơn Tinh, Thủy Tinh để nói về mùa lũ trên sông Hồng năm nào cũng tới, và về sức người bền bỉ đắp đê, giữ làng.