Cây khế

Ngày xưa có hai anh em nhà kia, cha mẹ mất sớm, để lại cho một ít ruộng vườn, nhà cửa. Người anh tham lam, lấy vợ rồi thì chiếm hết nhà cửa, ruộng vườn, trâu bò, chỉ chia cho em một túp lều nát và một cây khế ngọt ở góc vườn. Người em hiền lành, không kêu ca một lời, ngày ngày đi làm thuê, về lại chăm bón cây khế.

Năm ấy cây khế sai quả lạ thường, quả chín vàng lủng lẳng khắp các cành. Một buổi sáng, có một con chim thật to, lông óng ánh, bay đến đậu trên cây ăn khế. Người em ra đứng dưới gốc, than rằng: “Chim ơi, cả nhà tôi chỉ trông vào cây khế này để đổi gạo. Chim ăn hết thì tôi lấy gì mà sống?”

Chim nghe vậy, liền nói:

“Ăn một quả, trả cục vàng,
May túi ba gang, mang đi mà đựng.”

Người em làm theo, may một cái túi dài vừa đúng ba gang tay. Sáng hôm sau, chim đến, bảo người em ngồi lên lưng, rồi vỗ cánh bay qua biển, đến một hòn đảo đầy vàng bạc, châu báu lấp lánh. Người em chỉ nhặt vừa đầy túi ba gang rồi leo lên lưng chim trở về. Từ đó, vợ chồng người em có của ăn của để, lại hay giúp đỡ những người nghèo trong làng.

Người anh thấy em bỗng khấm khá, sang hỏi dò. Người em thật thà kể hết. Người anh liền đòi đổi toàn bộ nhà cửa ruộng vườn của mình lấy túp lều và cây khế. Người em vui vẻ bằng lòng.

Mùa khế sau, chim lại đến ăn. Người anh ra gốc cây vờ than thở, chim lại nói: “Ăn một quả, trả cục vàng, may túi ba gang, mang đi mà đựng.”

Người anh mừng quýnh, về bảo vợ may một cái túi to đến mười hai gang. Ra đến đảo, hắn nhét vàng bạc đầy túi, lại còn giắt thêm quanh người cho thật nhiều. Lúc bay về, túi vàng nặng quá, chim mỏi cánh, bay chấp chới giữa biển khơi. Chim bảo hắn vứt bớt vàng đi, nhưng hắn tiếc của, nhất định không chịu.

Chim đuối sức, nghiêng cánh một cái. Người anh cùng túi vàng rơi tõm xuống biển sâu.