Sọ Dừa

Ngày xưa có hai vợ chồng nghèo đi ở cho một nhà phú ông. Hai ông bà hiền lành, chịu thương chịu khó, nhưng đã ngoài năm mươi mà vẫn chưa có con.

Một hôm trời nắng gắt, bà vợ vào rừng lấy củi. Khát nước quá mà tìm mãi không thấy suối, bà thấy một chiếc sọ dừa bên gốc cây đựng đầy nước mưa, bèn bưng lên uống cạn. Về nhà ít lâu, bà có mang.

Chưa đến ngày sinh thì ông chồng qua đời. Bà sinh ra một đứa bé không có chân tay, mình tròn lông lốc như một quả dừa. Bà buồn quá, toan vứt đi thì đứa bé cất tiếng: “Mẹ ơi, con là người đấy. Mẹ đừng bỏ con mà tội nghiệp.” Bà thương con, giữ lại nuôi, đặt tên là Sọ Dừa.

Sọ Dừa lớn lên mà vẫn thế, cả ngày lăn lông lốc trong nhà. Một hôm, cậu xin mẹ cho đi chăn bò thuê cho nhà phú ông. Phú ông ngần ngừ, nhưng tính rằng nuôi đứa bé này tốn ít cơm, bèn nhận. Không ngờ Sọ Dừa chăn bò rất giỏi. Ngày nào đàn bò cũng được ăn no căng bụng, con nào con nấy béo tròn.

Nhà phú ông có ba cô con gái, thay phiên nhau mang cơm cho Sọ Dừa. Hai cô chị kiêu kỳ, hay hắt hủi, chỉ có cô em út hiền lành, đối xử tử tế. Một lần đến lượt cô út mang cơm, vừa đến nơi đã nghe có tiếng sáo véo von. Cô rón rén đến gần, thấy một chàng trai khôi ngô đang ngồi trên võng thổi sáo cho đàn bò gặm cỏ. Cô vừa bước ra thì chàng trai biến mất, chỉ còn Sọ Dừa nằm lăn lóc. Từ đó, cô biết Sọ Dừa không phải người thường, càng thêm quý mến.

Hết mùa chăn bò, Sọ Dừa về giục mẹ sang hỏi con gái phú ông làm vợ. Bà mẹ ngạc nhiên lắm, nhưng thương con, đành đánh liều sang hỏi. Phú ông cười mỉa, thách cưới thật nặng: “Muốn cưới con gái ta thì phải có một chĩnh vàng cốm, mười tấm lụa đào, mười con lợn béo, mười vò rượu tăm.” Bà mẹ về kể lại, tưởng con sẽ thôi. Không ngờ đến ngày hẹn, trong nhà đã có đủ sính lễ, lại có cả gia nhân khiêng sang nhà phú ông.

Phú ông gọi ba cô con gái ra hỏi ý. Hai cô chị bĩu môi chê bai. Riêng cô út cúi đầu, e thẹn bằng lòng. Ngày cưới, cỗ bàn bày linh đình. Đến giờ rước dâu, Sọ Dừa bỗng hiện thành một chàng trai tuấn tú, ai nấy đều sửng sốt. Hai cô chị vừa tiếc vừa ghen tức.

Sau ngày cưới, chàng miệt mài đèn sách, thi đỗ trạng nguyên. Ít lâu sau, vua sai quan trạng đi sứ nước xa. Trước khi đi, chàng đưa cho vợ một hòn đá lửa, một con dao và hai quả trứng gà, dặn phải luôn giắt trong người.

Ở nhà, hai cô chị ghen ghét em, lừa em ra biển rồi đẩy xuống nước, định thế chỗ em làm bà trạng. Cô út bị một con cá kình nuốt vào bụng. Cô dùng con dao đâm chết cá. Xác cá trôi dạt vào một hòn đảo. Cô lấy dao khoét bụng cá chui ra, lấy đá đánh lửa nướng thịt cá mà ăn. Hai quả trứng gà nở ra một đôi gà, làm bạn với cô trên đảo.

Một hôm, có chiếc thuyền lớn đi ngang qua. Chú gà trống vỗ cánh gáy vang: “Ò… ó… o… Phải thuyền quan trạng rước cô tôi về!” Quan trạng nghe tiếng gà gáy lạ, sai người ghé thuyền vào đảo xem thì gặp lại vợ. Hai vợ chồng mừng mừng tủi tủi.

Về nhà, quan trạng mở tiệc mừng, mời bà con đến dự, nhưng giấu vợ trong buồng. Hai cô chị tranh nhau đến, giả vờ khóc lóc thương em. Quan trạng cho vợ bước ra. Hai cô chị xấu hổ, lén bỏ về, rồi từ đó đi biệt xứ, không bao giờ trở lại.