Gốc tích bộ lông quạ và bộ lông công

Ngày xưa, quạ và công là đôi bạn thân. Hồi ấy cả hai đều chỉ có bộ lông xám xịt, chẳng con nào đẹp hơn con nào.

Một hôm, hai con ngồi rỉa cánh bên bờ ao, quạ nảy ra một ý:

— Hay là mình vẽ lông cho nhau đi. Tôi vẽ cho anh trước, rồi anh vẽ lại cho tôi.

Công thích lắm, gật đầu ngay. Quạ đi kiếm về đủ thứ màu: màu xanh của lá, màu vàng của nghệ, màu đỏ của quả gấc, lại lấy nhọ nồi hoà thành một lọ mực đen nhánh.

Quạ bắt tay vào vẽ cho công. Nó vẽ rất khéo và rất kiên nhẫn. Cổ công được tô một màu xanh biếc. Trên mỗi chiếc lông đuôi dài, quạ chấm một vòng tròn, trong vòng tròn lại điểm thêm mấy sắc vàng, tím, xanh, óng ánh như hạt sương buổi sớm. Vẽ xong, công xoè đuôi ra, cả một vùng bờ ao sáng rực. Công sung sướng đi đi lại lại khoe với bạn.

Đến lượt công cầm bút vẽ cho quạ. Công cũng muốn làm thật đẹp để trả ơn bạn, nên vẽ từng nét một, chậm rãi và cẩn thận.

Nhưng vẽ được một lúc thì ngoài xóm có tiếng trống, tiếng người gọi nhau í ới: nhà kia có đám, thức ăn bày ra đầy sân. Quạ nghển cổ nhìn, bụng nôn nao, giục:

— Anh vẽ nhanh lên, kẻo người ta ăn hết mất phần.

Công vẫn thong thả:

— Vẽ đẹp thì phải từ từ. Vội thì hỏng.

Quạ sốt ruột quá, không chờ được nữa, liền nói:

— Thôi, chẳng cần đẹp nữa. Anh cứ đổ cả lọ mực lên người tôi, đằng nào cũng thành màu, tôi còn đi cho kịp.

Công can mãi không được, đành làm theo. Cả lọ mực đen sánh đổ ụp từ đầu xuống chân quạ. Quạ vội vã bay đi, chẳng kịp nhìn lại mình.

Đến khi no nê trở về, quạ ra bờ ao soi bóng. Từ mỏ đến đuôi, đâu đâu cũng một màu đen kịt, chẳng có lấy một nét hoa.

Từ bấy giờ, công vẫn giữ bộ lông rực rỡ, mỗi lần xoè đuôi là cả trăm con mắt lấp lánh. Còn quạ thì mang mãi bộ lông đen, và người ta bảo tiếng quạ kêu khản đặc trên ngọn cây chính là tiếng nó còn tiếc cái ngày hấp tấp năm xưa.