Sân ĐìnhTrò chơi · Nếp nhà · Truyện kể

Trí khôn của ta đây

Một hôm, có bác nông dân đang cày ruộng. Con trâu to lớn, sừng dài, vai u thịt bắp, vậy mà cứ ngoan ngoãn kéo cày, bác quát “vắt” thì rẽ phải, quát “họ” thì đứng lại.

Con hổ từ trong rừng ra, ngồi thu lu ở bờ ruộng nhìn mãi. Nó lấy làm lạ lắm. Đợi lúc trâu nghỉ, hổ lại gần hỏi nhỏ:

— Này anh trâu, anh khoẻ thế, sừng nhọn thế, sao lại chịu để cái người bé tí kia bắt làm quần quật?

Trâu thở dài:

— Anh không biết đấy thôi. Người bé nhưng người có trí khôn.

Hổ ngơ ngác:

— Trí khôn là cái gì? Nó hình thù thế nào? Trông ra sao?

Trâu lắc đầu, bảo không giải thích được, muốn biết thì hỏi người.

Hổ đi thẳng ra giữa ruộng, nói với bác nông dân:

— Này người kia, trí khôn của ngươi đâu, cho ta xem một tí.

Bác nông dân ngẩng lên nhìn con hổ, trong bụng đã hiểu chuyện gì. Bác điềm nhiên đáp:

— Trí khôn của tôi để quên ở nhà rồi. Ông chờ tôi về lấy.

Hổ mừng rỡ giục bác đi ngay. Bác làm bộ ngần ngừ:

— Nhưng tôi đi rồi, nhỡ ông ăn mất con trâu của tôi thì sao? Hay là ông chịu khó để tôi trói lại, tôi mới yên tâm mà về.

Hổ đang nóng lòng muốn xem trí khôn, chẳng nghĩ ngợi gì, gật đầu ngay. Bác nông dân lấy dây thừng thật chắc, trói hổ vào một gốc cây, quấn vòng trong vòng ngoài, siết cho thật chặt.

Trói xong, bác không về nhà. Bác ôm rơm khô chất quanh gốc cây, châm lửa đốt, rồi vỗ tay cười lớn:

— Trí khôn của ta đây! Trí khôn của ta đây!

Lửa cháy, dây thừng đứt, hổ vùng ra chạy một mạch vào rừng. Nhưng trên bộ lông vàng của nó, những chỗ dây thừng cháy sém đã in lại thành từng vệt đen dài. Từ đấy, họ nhà hổ con nào cũng mang vằn.

Còn con trâu đứng bên bờ ruộng, nhìn cảnh ấy thì buồn cười quá, cười rũ rượi, cười đến ngã lăn ra, đập cả hàm trên vào đá. Từ đấy, họ nhà trâu chỉ còn hàm răng dưới.

Kể xong, hỏi con

  • Hổ muốn xem cái gì? Bác nông dân đã trả lời ra sao?
  • Vì sao bác lại xin trói hổ lại trước khi về lấy trí khôn?
  • Con trâu cười cái gì mà đến nỗi ngã gãy răng?

Dị bản

Truyện được kể khắp nước và có trong sách giáo khoa lớp Một nhiều năm. Có bản kể hổ bị đốt nên có vằn, có bản kể vết vằn là do dây thừng siết vào da.

Nguồn: Truyện kể dân gian quen thuộc, có trong sách tập đọc nhiều thế hệ; Giải thích hai điều trẻ hay hỏi: vì sao hổ có vằn và vì sao trâu không có răng hàm trên. Bản kể do Sân Đình biên soạn lại.